Job van Tol werkt al zestien jaar als dierverzorger in ARTIS-Park. De 39-jarige Weesper houdt zich hier voornamelijk bezig met het verzorgen van verschillende vogelsoorten. Daarnaast treedt Job ook op als verhalenverteller, want als er iemand veel weet over Nederlands oudste dierentuin, dan is hij het wel.

Tickets met korting voor ARTIS: nu van 29,50 voor 24,50!

Het is iets over achten als Job zich ‘s ochtends door ARTIS beweegt. Hij is op ‘Amsterdamse wijze’ - per bakfiets - onderweg naar ruim 130 Afrikaanse pinguïns. Beladen met 24 kilo haring staat hij op het punt om deze dieren te verblijden met hun ontbijt. “Het is heerlijk om het park dan nog even voor jezelf te hebben. De serene rust die er dan heerst, is echter snel voorbij als de eerste pinguïn mij aan ziet komen. Die gooit zijn kop achterover, begint te ‘toeteren’ en voor je het weet neemt de hele groep dat over. Vervolgens ga ik gezellig tussen ze in zitten en dan kan het gerust een uur duren voordat ze klaar zijn.”

Van afwasser tot vogelverzorger

Voor Job is dit het begin van een doodnormale werkdag, maar zijn beroep is natuurlijk allesbehalve alledaags. Toch wist hij op zeer jonge leeftijd dat hij dierverzorger wilde worden. “Als 4-jarig jongetje liep ik al over de paden van ARTIS. Ik kan nog helemaal voor de geest halen hoe dat was en welke dieren ik toen heb gezien. Dat is daarna een beetje met me aan de haal gegaan. Mensen zeiden dat er weinig banen zijn als dierverzorger en het vaker bij een droom blijft dan werkelijkheid wordt, maar het is me met een omweg toch gelukt. In vogelpark Avifauna in Alphen aan den Rijn, waar ik vandaan kom, begon ik namelijk als afwasser en heb ik stapje voor stapje geleerd om vogels te verzorgen.”

De oudste boom van Amsterdam

Zestien jaar geleden maakte Job de overstap naar ARTIS en hier voelt hij zich als een vis in het water. “Het is één van de vijf oudste dierentuinen ter wereld en de oudste van Nederland. Veel van wat je hier ziet, bestaat al 185 jaar. Daarnaast is ARTIS, naast een dierentuin en officiële botanische tuin, ook een park met heel veel verschillende functies. De oudste boom van Amsterdam is bijvoorbeeld in ons park te zien. Deze is meer dan 275 jaar oud! En naast de dieren die in ARTIS leven, trekt het park ook heel veel andere dieren aan. Iedere avond komen honderden vogels vanuit de hele stad hierheen om te gaan slapen of broeden. Zo zijn wij voor heel veel biodiversiteit een enorm aantrekkelijke plek.”

Een plek vol verhalen

Maar het dierenpark is ook een broedplaats vol verhalen. Onder de noemer ‘ARTIS vertelt’ brengen dierverzorgers deze over aan bezoekers. “Waar we ook zitten en lopen, over alles kan ik wel iets vertellen. Achter ieder plekje in ARTIS zitten namelijk verhalen verscholen”, verklaart Job. “Ik zie altijd alle leeftijden voor m’n neus staan, onder andere kinderen van 4 jaar voor wie het misschien wel hun eerste bezoek is. Dan zie ik toch een beetje mezelf staan en hoop ik, door uit te leggen wat we doen, een onuitwisbare indruk achter te laten.”

Behoud van bedreigde dier- en plantensoorten

Hoewel dierentuinen geregeld onderwerp van gesprek zijn en soms zelfs ter discussie staan, is Job ervan overtuigd dat ARTIS bestaansrecht heeft. “Wij spelen namelijk een belangrijke rol in het behoud van bedreigde dier- en plantensoorten. Zo coördineert ARTIS het fokprogramma van de Afrikaanse pinguïn binnen de Europese dierentuinen. Wij zorgen ervoor dat, via uitwisseling, alle kolonies gezond en genetisch divers zijn. Dat is erg succesvol, in tegenstelling tot de bedreigde wildpopulatie. Honderd jaar geleden liepen er nog 1,5 miljoen Afrikaanse pinguïns rond, nu zijn dat er slechts 30.000. Als er niks gebeurt, kan het zijn dat deze diersoort uitsterft.”

Levend organisme

Daarnaast slijten veel bezoekers hun leven in het park, merkt Job. “Ze komen hier als kind, dan weer als student, vervolgens met hun eigen kinderen en tot slot strompelen ze achter hun rollator over dezelfde paden. Omdat het er altijd is geweest, heeft ARTIS voor veel mensen een geheel eigen waarde. Dus koester het. Natuurlijk bekijken we altijd kritisch wie we zijn en wat onze toegevoegde waarde is, maar ook ARTIS is een organisme dat je levend moet houden.”